// Doğrudan Cevaplar
Hukuki Sorular
En çok merak edilen hukuki soruların, kanun maddesine ve mümkün olduğunda gerçek bir Yargıtay kararına dayanan doğrudan cevapları. Kurumsal sorularınız için Sıkça Sorulan Sorular sayfamıza bakabilirsiniz.
Aile Hukuku
Boşanmada nafaka türleri nelerdir?Boşanma sürecinde tedbir nafakası (dava süresince), yoksulluk nafakası (boşanma sonrası ekonomik güçsüzlüğe düşen eşe) ve iştirak nafakası (ortak çocuğun bakımı için) olmak üzere üç farklı nafaka türü söz konusu olabilir.Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki fark nedir?Anlaşmalı boşanmada eşler mal paylaşımı, nafaka ve varsa velayet konusunda anlaşarak tek celsede boşanabilir; çekişmeli boşanmada bu konularda uyuşmazlık vardır ve dava daha uzun sürebilir.Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?Kanunda aksi kararlaştırılmadıkça evlilik süresince edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir; bu rejimde evlilik içinde edinilen mal varlığının değeri, eşler arasında yarı yarıya paylaşılır.
Ceza Hukuku
Koşullu salıverilme nedir?Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının kanunda öngörülen bir kısmını infaz kurumunda iyi hâlle geçirmesi hâlinde, cezasının kalan kısmını denetim altında dışarıda tamamlamasına imkân tanıyan bir infaz kurumudur.Denetimli serbestlik nedir?Denetimli serbestlik, hükümlünün cezasının belirli bir kısmını, infaz kurumu dışında ancak toplum içinde ve devlet denetimi altında tamamlamasını sağlayan bir infaz rejimidir.
Emlak ve Kira Hukuku
Kira artış oranı neye göre belirlenir?Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde yenileme döneminde uygulanabilecek azami artış oranı, bir önceki kira yılındaki TÜFE 12 aylık ortalamalarına göre değişim oranıdır; taraflar bu oranın üzerinde bir artış kararlaştırsa dahi bu geçersiz sayılır.Tahliye taahhütnamesi ile kiracı nasıl tahliye edilir?Kiracının kira sözleşmesi kurulduktan sonra serbest iradesiyle belirli bir tarihte taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmesi hâlinde, kiraya veren bu tarihten itibaren 1 ay içinde icra yoluyla veya dava açarak tahliyeyi sağlayabilir.Ecrimisil kira bedelinden farklı mıdır?Evet — ecrimisil, bir taşınmazın maliki veya zilyedinin rızası alınmadan kötü niyetli bir kişi tarafından fiilen kullanılması nedeniyle ödenmesi gereken haksız kullanım bedelidir; kira bedelinden farklı olarak bir sözleşme ilişkisine dayanmaz.Kentsel dönüşüm sürecine katılmayan kat maliklerinin payı ne olur?Riskli yapı tespiti sonrası yenileme kararlarına katılmayan/karşı çıkan kat maliklerinin bağımsız bölümlerine ilişkin arsa payları, kanunda öngörülen çoğunluk sağlanması hâlinde, diğer paydaşlara açık artırmayla satılabilir.
Fikri Mülkiyet Hukuku
Marka tescili neden önemlidir?Marka tescili, bir işaret üzerindeki hakkı resmi ve hukuken ispatlanabilir hale getirir; tescilsiz bir işaretin başkası tarafından kullanılmasını önlemek çok daha zor ve belirsizdir.Patent ve faydalı model arasındaki fark nedir?Patent, yenilik ve buluş basamağı gibi daha katı şartlar arayan, daha uzun süreli (20 yıl) bir korumadır; faydalı model ise buluş basamağı aranmadan, daha hızlı ve ekonomik biçimde, daha kısa süreli koruma sağlar.
İcra ve Yargılama Hukuku
Dava açarken hangi harçlar ödenir?Konusu para ile ölçülebilen davalarda (alacak, tazminat gibi) dava değeri üzerinden nispi harç; konusu para ile ölçülemeyen davalarda (boşanma, tespit gibi) ise sabit tutarlı maktu harç ödenir; ayrıca bir gider avansı yatırılması gerekir.Vekalet ücreti nasıl belirlenir?Avukatlık vekalet ücreti, öncelikle avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmeyle serbestçe belirlenir; karşı taraftan tahsil edilecek vekalet ücreti ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) esas alınarak mahkemece takdir edilir.Arabuluculuk hangi uyuşmazlıklarda dava şartıdır?İşçi-işveren alacak ve tazminat davaları ile ticari uyuşmazlıklardan kaynaklanan alacak davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurulması kanunen zorunlu bir dava şartıdır; bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.İcra takibine nasıl itiraz edilir?İlamsız icra takibinde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz ederek takibi durdurabilir; alacaklı bu itirazın iptali için itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna başvurabilir.Islah nedir, dava değeri nasıl artırılır?Islah, açılmış bir davada talep sonucunun (örneğin dava değerinin) sonradan, ek bir harç ödenerek artırılmasını sağlayan usuli bir imkândır; genellikle bilirkişi raporuyla gerçek zararın daha net ortaya çıktığı durumlarda kullanılır.
İdare ve Memur Hukuku
Memur disiplin cezalarına nasıl itiraz edilir?657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre disiplin cezasına çarptırılan memur, kararın tebliğinden itibaren belirli bir süre içinde disiplin kuruluna itiraz edebilir; sonuçtan tatmin olmazsa idari yargıda iptal davası açabilir.Memur maaşı neye göre belirlenir?Memur maaşı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki derece-kademe sistemine göre belirlenen gösterge rakamının aylık katsayıyla çarpılması ve buna unvana özgü çeşitli yan ödeme/tazminatların eklenmesiyle oluşur.
İş Hukuku
Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olup; işveren tarafından haksız yere işten çıkarılan, haklı nedenle istifa eden, askerlik/emeklilik nedeniyle ayrılan veya vefat eden işçiler kıdem tazminatına hak kazanır.İhbar süresi nasıl hesaplanır?İhbar (bildirim) süresi, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde işçinin kıdemine göre kademeli olarak 2 ila 8 hafta arasında değişir; bu süreye uyulmadan yapılan fesihte ihbar tazminatı doğar.İhbar tazminatına hangi faiz işler?Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025 tarihli bir kararına göre ihbar tazminatı, İş Kanunu m.34'teki 'ücret' niteliğindeki alacaklardan sayılmadığından, bu tazminata en yüksek banka mevduat faizi değil, yasal faiz uygulanır.Fazla mesai yaptığımı nasıl ispatlarım?Fazla çalışmanın ispatında öncelikle işyeri kayıtları, giriş-çıkış belgeleri ve yazılı yazışmalar esas alınır; bunlar yoksa tanık beyanına başvurulabilir, ancak imzalı ücret bordroları sahteliği ispatlanana kadar kesin delil sayılır.İşe iade kararı sonrası işveren beni farklı bir işyerine çağırırsa ne olur?Yargıtay'a göre işveren, kesinleşen işe iade kararının ardından işçiyi önceki işyerinden esaslı ölçüde uzak/farklı bir işyerine davet ederse ve işçi bunu haklı sebeple reddederse, işveren işe başlatmama tazminatından sorumlu tutulur.Kıdem tazminatı hesabında satış primi/prim ödemeleri dikkate alınır mı?Evet — Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne göre işçiye düzenli ve devamlılık arz eden şekilde ödenen satış primleri, kıdem tazminatına esas 'giydirilmiş ücret' hesabına dahil edilmelidir.Sürekli görev veya yer değişikliği mobbing sayılır mı?Yargıtay'a göre bir işçinin kısa süre içinde tekrar tekrar, mesleki tecrübesine uygun olmayan görevlere ve yerlere atanması, sistematik yıldırma (mobbing) göstergesi olarak kabul edilebilir ve manevi tazminat hakkı doğurabilir.Başka bir çalışanın kartını okutmak haklı fesih sebebi midir?Yargıtay'a göre evet — işverene somut bir zarar doğmasa bile, bu davranış doğruluk ve bağlılığa aykırı bir hareket olarak haklı fesih sebebi oluşturur; bu durumda işçi kıdem ve ihbar tazminatı talep edemez.
Miras Hukuku
Yasal mirasçılar kimlerdir?Vasiyetname yapılmadan vefat eden bir kişinin mirası, Türk Medeni Kanunu'ndaki zümre sistemine göre önce alt soya (çocuklar/torunlar), onlar yoksa ana-babaya ve kardeşlere, sağ kalan eş ise her zümreyle birlikte belirli bir oranda mirasçı olur.Saklı pay ihlal edilirse ne yapılabilir?Kanunun altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşe güvence altına aldığı asgari miras payı (saklı pay) bir vasiyetname veya ölüme bağlı tasarrufla ihlal edilmişse, ilgili mirasçı tenkis davası açarak bu ihlali giderebilir.Vasiyetname olmadan ölen kişinin mirası nasıl paylaşılır?Vasiyetname bırakılmadan vefat edilmesi hâlinde miras, Türk Medeni Kanunu'ndaki yasal mirasçılık kurallarına (zümre sistemi) göre kendiliğinden paylaşılır; mirasçılar arasında anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.
Sosyal Güvenlik Hukuku
4A, 4B ve 4C emeklilik şartları aynı mı?Hayır — 4A (işçi), 4B (bağımsız çalışan/esnaf) ve 4C (memur) statülerinde yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartları farklı düzenlenmiştir; hangi statüde emekli olunacağı kişinin çalışma geçmişine göre belirlenir.İşsizlik ödeneğinden yararlanma şartları nelerdir?İşsizlik ödeneğinden yararlanmak için kendi kusuru dışında işini kaybetmiş olmak, son 120 gün kesintisiz sigortalı çalışmış olmak ve son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak gerekir.Askerlik borçlanması emekliliğe nasıl katkı sağlar?Askerlik borçlanması, erkek sigortalıların askerlik hizmetinde geçirdikleri sürenin, belirli bir bedel ödenerek sigortalılık hizmet süresine eklenmesini sağlar; bu da emeklilik için gereken prim gün sayısına ve/veya emeklilik yaşına olumlu katkı yapabilir.
Tazminat Hukuku
Trafik kazasında tazminat kimden talep edilir?Kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortası varsa tazminatın önemli bir kısmı bu poliçeden, kalan kısmı ise kusurlu sürücüden talep edilir; sigortadan kaynaklanan taleplerde önce sigorta şirketine yazılı başvuru şarttır.Araç değer kaybı nasıl talep edilir?Kaza sonrası eksiksiz onarılmış bir araç dahi 'kaza kayıtlı' hale geldiği için ikinci el piyasa değeri düşer; bu kayıp, kusurlu tarafın sigortasından resmi Değer Kaybı Hesaplama Kriterleri'ne göre talep edilebilir.İş kazası tazminatı hesabında yemek ve servis yardımı dikkate alınır mı?Evet — Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'ne göre iş kazası tazminatı hesabında, işverenin sağladığı yemek ve servis gibi ayni yardımların parasal karşılığı da 'giydirilmiş ücrete' dahil edilerek gerçek ücret üzerinden hesaplama yapılmalıdır.Manevi tazminat davası nasıl açılır?Manevi tazminat, kişilik haklarına saldırı sonucu duyulan elem ve üzüntünün kısmen giderilmesi amacıyla, haksız fiili işleyen kişiye karşı açılır; miktar, hâkimin somut olayın ağırlığına göre takdir ettiği bir tutardır.Kamulaştırmasız el atma davası nedir?İdarenin bir taşınmaza kamulaştırma usulü uygulamadan fiilen el koyması hâlinde, malik taşınmazın bedelini tazminat olarak talep edebilir veya belirli şartlarda taşınmazın geri verilmesini isteyebilir.
Vergi Hukuku
Hangi belgeler damga vergisine tabidir?Sözleşme, taahhütname, kira kontratı gibi bir hususu ispat veya belli etmek için düzenlenip imzalanan kağıtlar, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na göre damga vergisine tabidir; vergi genellikle kağıdın içerdiği tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır.5 yıldan önce satılan gayrimenkulde vergi doğar mı?Evet — bir gayrimenkulün edinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde satılması hâlinde, satıştan elde edilen kazanç Gelir Vergisi Kanunu'na göre 'değer artış kazancı' sayılır ve belirli bir istisna tutarının üzerindeki kısım vergilendirilir.KDV oranları her mal ve hizmette aynı mı?Hayır — Türkiye'de mal teslimi ve hizmet ifasına uygulanan KDV oranı, malın/hizmetin türüne göre kanunla ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenen farklı dilimlerde (genel oran ve indirimli oranlar) uygulanır.