Miras Bırakan, Malını Düşük Bedelle Satış Göstererek Mirasçılardan Kaçırabilir mi?

Olayın Özeti

Bir miras bırakan, tek taşınmazını, özel bakıma ihtiyacı bulunmayan bir mirasçısına, gerçek değerinin çok altında bir bedelle (yaklaşık beşte biri) satış olarak tapuda devretmiş, kendisi için ömür boyu oturma (intifa) hakkı saklı tutmuştur. Diğer mirasçılar, bu işlemin gerçekte kendilerinden mal kaçırmak amacıyla yapılmış danışıklı (muvazaalı) bir bağış olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil davası açmıştır.

Mahkemenin Yaklaşımı

Yerel mahkeme ile bozma sonrası direnme kararı arasında, satış bedelinin gerçek değere oranının ve mirasçının özel bakıma ihtiyacı bulunup bulunmadığının muvazaa tespiti açısından ne ölçüde belirleyici olduğu konusunda görüş ayrılığı doğmuştur.

Yargıtay'ın Değerlendirmesi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, muris muvazaasının tespitinde miras bırakanın satış bedelini elde etmeye gerçek bir ihtiyacının bulunup bulunmadığının, alıcı mirasçının böyle bir bedeli ödeme gücünün olup olmadığının ve mirasçının miras bırakana özel bir bakım ilişkisi içinde olup olmadığının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini; somut olayda satış bedelinin rayiç değerin çok altında kalması ve mirasçının özel bakıma ihtiyaç duyacak bir durumunun bulunmaması karşısında işlemin muvazaalı olduğunu belirtmiştir.

Sonuç

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, işlemin muris muvazaası olduğuna ve tapu kaydının iptal edilerek taşınmazın tüm mirasçılar arasında miras payları oranında paylaştırılması gerektiğine hükmetmiştir.

SVK Hukuk notu: Bir mirasçıya yapılan devrin 'satış' olarak gösterilmesi tek başına yeterli değildir — bedelin rayiç değere yakınlığı ve devredenin gerçekten paraya ihtiyacı olup olmadığı, davanın kaderini belirleyen somut delillerdir.