Evime Haciz Konuldu, Meskeniyet Şikayetimde Değer Hangi Tarihe Göre Belirlenir? Yargıtay Kararı

Olayın Özeti

Bir alacaklı, borçlu hakkında kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatmış ve borçlunun evine haciz koydurmuştur. Borçlu, haczedilen taşınmazın kendisi ve ailesi için zorunlu ihtiyacı karşılayan meskeni olduğunu ileri sürerek meskeniyet şikayetinde bulunmuştur.

Mahkemenin Yaklaşımı

İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna dayanarak haciz tarihindeki taşınmaz değerini esas alıp şikayeti kısmen kabul etmiş; taşınmazın bu değer üzerinden satılarak, borçluya uygun bir mesken alabilmesi için gerekli bedelin ayrılmasına karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi ise değerlemenin haciz tarihi yerine bilirkişi incelemesinin yapıldığı tarihe göre yapılması gerektiğini belirterek değerleri güncellemiş; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin bu yaklaşımı hatalı bulan bozma kararına karşı da direnmiştir.

Yargıtay'ın Değerlendirmesi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, meskeniyet şikayetinde taşınmaz değerinin incelemenin yapıldığı tarihe göre değil haczin konduğu tarihe göre belirlenmesi gerektiğini teyit etmiştir. Ayrıca İİK m.106 uyarınca alacaklının hacizden itibaren bir yıl içinde satış istemesi gerektiğini, bu süre içinde satış istenmezse haczin kendiliğinden düşeceğini ve düşen bir hacze dayalı meskeniyet şikayetinin konusuz kalacağını belirtmiştir. Kurul ayrıca, İİK m.22 uyarınca özel bir tedbir kararı bulunmadıkça meskeniyet şikayetinin icra takibini kendiliğinden durdurmayacağını ve her yeni haczin, borçluya o haciz tarihindeki sosyal ve ekonomik durumuna göre değerlendirilmek üzere yeni bir şikayet hakkı doğuracağını vurgulamıştır.

Sonuç

Yargıtay, somut olayda hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmediğinden haczin düştüğünü ve şikayetin konusuz kaldığını belirterek bölge adliye mahkemesinin direnme kararını bozmuştur.

SVK Hukuk notu: Meskeniyet şikayetinde bulunan borçlular, hem taşınmaz değerinin doğru tarihe göre belirlenmesini takip etmeli hem de alacaklının hacizden itibaren bir yıl içinde satış talep edip etmediğini kontrol etmelidir — süresinde satış istenmezse haciz kendiliğinden düşer.