Yasal Mirasçılar Kimlerdir? Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?
4 Temmuz 2026
Berşan Celal Şavik
Kurucu Avukat
Bir kişi vasiyetname veya miras sözleşmesi düzenlemeden vefat ettiğinde, mirası kanunda belirlenen yasal mirasçılar arasında paylaştırılır. Türk Medeni Kanunu, bu paylaşımı zümre sistemi adı verilen bir sıralamayla düzenler.
Zümre Sistemi Nasıl İşler?
Zümre sistemi, mirasçıları miras bırakana yakınlık derecelerine göre gruplara ayırır. Bir önceki zümrede mirasçı bulunuyorsa, sonraki zümredekiler mirasçı olamaz:
- Birinci zümre: Miras bırakanın altsoyu (çocukları, torunları)
- İkinci zümre: Miras bırakanın ana ve babası ile onların altsoyu (kardeşler, yeğenler)
- Üçüncü zümre: Miras bırakanın büyük ana ve büyük babaları ile onların altsoyu
Sağ Kalan Eşin Payı
Sağ kalan eş, hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişen oranlarda miras payı alır:
- Altsoy ile birlikte mirasçıysa: mirasın 1/4'ü
- Ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa: mirasın 1/2'si
- Büyük ana-büyük baba zümresiyle birlikte mirasçıysa: mirasın 3/4'ü
- Hiçbir zümre mirasçısı yoksa: mirasın tamamı
Halefiyet İlkesi
Miras bırakandan önce vefat etmiş olan bir çocuğun payı, kendi altsoyuna (torunlara) halefiyet yoluyla geçer; yani miras payı, o dalın altsoyu arasında paylaştırılır.
Vasiyetname Varsa Ne Değişir?
Miras bırakan, saklı paylı mirasçıların (altsoy, ana-baba, eş) yasal haklarını ihlal etmemek kaydıyla, vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasının bir kısmı üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir. Saklı payı zedelenen mirasçılar, tenkis davası açarak haklarını arayabilir.
Sonuç
Miras paylaşımı, mirasçıların sayısına ve derecesine göre karmaşık hesaplamalar gerektirebilir. Miras payının doğru belirlenmesi, ileride mirasçılar arasında yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçer.