Memurlara Verilen Disiplin Cezaları ve İtiraz Süreci
25 Ağustos 2026
Sena Özcan
Avukat
Disiplin cezası, devlet memurunun görevine ve sıfatına uymayan davranışları nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen usule göre kendisine uygulanan idari yaptırımdır; uyarmadan devlet memurluğundan çıkarmaya kadar farklı ağırlıkta ceza türleri bulunur.
Disiplin Cezası Türleri Nelerdir?
Kanunun 125. maddesi, disiplin cezalarını ve bu cezaları gerektiren fiil ve hâlleri ayrıntılı biçimde sayar: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma. Hangi fiilin hangi ceza kategorisine gireceği kanunda tek tek belirtilmiştir; disiplin amirinin bu sınırların dışına çıkarak takdir kullanması hukuka aykırıdır.
Aynı maddede sayılan fiil ve hâller, cezanın ağırlığına göre gruplandırılmıştır; bir fiilin hangi gruba girdiğinin doğru tespiti, uygulanacak cezanın hukuka uygunluğu bakımından belirleyicidir.
Disiplin Cezalarına İtiraz Nasıl Yapılır?
Kanunun 135. maddesine göre disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı ise yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz, cezanın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde yapılmalıdır; bu süre geçirildiğinde itiraz hakkı kaybedilir.
İtiraz üzerine verilen kararlar kesin olup, bu kararlar aleyhine idare mahkemesinde dava açılabilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise doğrudan yüksek disiplin kurulunca verilir ve bu karara karşı doğrudan idari yargı yoluna başvurulur.
Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kanunun 132. maddesi uyarınca disiplin cezaları, verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır; bu nedenle itiraz sürecinin, cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmadığı unutulmamalıdır.
Savunma hakkının usulüne uygun kullanılmaması, cezanın kanunda öngörülen süre veya usul kurallarına aykırı verilmesi gibi durumlar, itiraz ve dava aşamasında ileri sürülebilecek önemli hukuka aykırılık iddialarıdır.