Marka Tescili Nedir? Başvuru Süreci ve Sağladığı Korumalar

19 Ağustos 2026

Marka, bir işletmenin sunduğu ürün veya hizmetleri rakiplerinden ayırt etmeye yarayan; kelime, şekil, renk, harf, sayı veya bunların bileşiminden oluşabilen işarettir. Marka tescili, bu işaret üzerindeki hakkı resmi ve hukuken ispatlanabilir hale getiren, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile düzenlenen bir korumadır.

Hangi İşaretler Marka Olarak Tescil Edilebilir?

Kanunun 4. maddesine göre marka, bir teşebbüsün mallarını veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeyi sağlaması ve markanın kapsadığı korumanın sicilde açık ve kesin biçimde anlaşılmasını sağlayacak şekilde gösterilebilir olması şartıyla; kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi gibi her tür işaretten oluşabilir.

Tescil Başvurusu Nasıl Yapılır?

Marka başvurusu Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılır. Başvuruda başvuru sahibinin kimlik bilgileri, marka örneği, başvuruya konu mal/hizmet listesi ve başvuru ücretinin ödendiğine dair bilgi yer almalıdır (m. 11). Başvuru, Nice Sınıflandırması'na göre hangi mal ve hizmet sınıflarını kapsayacağı belirtilerek yapılır; koruma yalnızca seçilen sınıflarla sınırlıdır.

Ret Nedenleri: Mutlak ve Nispi

TÜRKPATENT, başvuruyu önce ayırt edici nitelikten yoksun olma, tanımlayıcılık gibi mutlak ret nedenleri yönünden resen inceler. Ardından, başvuru ilan edilir ve üçüncü kişiler itiraz edebilir. Kanunun 6. maddesine göre, başvurulan markanın daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir markayla aynı/benzer olması ve halk tarafından karıştırılma ihtimali yaratması hâlinde, itiraz üzerine başvuru reddedilebilir.

Tescilli Markanın Koruma Süresi

Kanunun 23. maddesi uyarınca tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu süre, koruma süresinin sona ermesinden önceki altı ay içinde yenileme talebinde bulunulması ve yenileme ücretinin ödenmesi şartıyla onar yıllık dönemler hâlinde sınırsız sayıda yenilenebilir.

Tescilin Sağladığı Haklar

• Markayı münhasıran kullanma ve üçüncü kişilerin izinsiz kullanımını (aynı/benzer işaretle karıştırılma yaratacak kullanım dahil) önleme hakkı
• Marka hakkına tecavüz halinde hukuk davası (tecavüzün tespiti, önlenmesi, tazminat) ve gerektiğinde ceza şikayeti yolu
• Markayı devretme, lisans verme, teminat gösterme gibi ekonomik değerlendirme imkanları

Sonuç

Tescilsiz bir marka da belirli şartlarla (örneğin gerçek hak sahipliği) sınırlı bir korumadan yararlanabilir; ancak güçlü ve kanıtlanması kolay bir koruma için tescil şarttır. Marka seçimi ve başvuru öncesinde benzer marka araştırması yapılması, ileride karşılaşılabilecek itiraz ve hükümsüzlük risklerini azaltır.