KDV Mükellefi Kimdir? Vergiyi Doğuran Olay ve İndirim Mekanizması
25 Ağustos 2026
Melisa Su Altınbaş
Avukat
Katma değer vergisi (KDV), Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetler ile ithalat işlemleri üzerinden alınan; nihai olarak tüketiciye yansıtılan ama mükellefiyeti işletmelere ait olan dolaylı bir vergidir.
KDV Mükellefi Kimdir?
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 8. maddesine göre KDV'nin mükellefi, mal teslimi ve hizmet ifası hâllerinde bu işleri yapanlar, ithalatta ise mal ve hizmeti ithal edenlerdir. Mükellef, vergiyi alıcıdan tahsil eder ancak bu tutarı beyan edip vergi dairesine ödemekle bizzat sorumludur.
Kanunun 1. maddesi, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetler ile her türlü mal ve hizmet ithalatının verginin konusuna girdiğini düzenler.
Vergiyi Doğuran Olay Ne Zaman Gerçekleşir?
Mal teslimlerinde vergiyi doğuran olay malın teslimi, hizmet ifalarında ise hizmetin yapılması anında gerçekleşir; fatura düzenlenmesi bu tarihten önce yapılmışsa fatura düzenlenen tarihte de vergiyi doğuran olay meydana gelmiş sayılır. Bu tarihin doğru tespiti, beyannamenin hangi döneme ait olacağını belirlediği için önemlidir.
KDV İndirim Mekanizması Nasıl İşler?
Kanunun 29. maddesine göre mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesapladıkları KDV'den, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla ödedikleri (yüklendikleri) KDV'yi indirebilir. Bu mekanizma sayesinde vergi, üretim/dağıtım zincirinin her aşamasında yalnızca o aşamada yaratılan katma değer üzerinden fiilen yüklenilir.
Bir işlemde uygulanacak KDV oranını ve dahil/hariç tutarları hızlıca hesaplamak için sitemizdeki KDV Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.