Eşler Arasında Nafaka: Tedbir ve Yoksulluk Nafakası Nasıl Talep Edilir?
10 Eylül 2026
Sena Özcan
Avukat
Boşanma sürecinde ve sonrasında eşler arasında iki farklı nafaka türü gündeme gelebilir: dava sürerken talep edilen tedbir nafakası ve boşanma kararıyla birlikte hükmedilebilen yoksulluk nafakası. İkisi farklı amaçlara hizmet eder ve farklı şartlara bağlıdır.
Tedbir Nafakası
Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması ve geçimi için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden (resen) alır (TMK m.169). Bu nedenle tedbir nafakası için ayrı bir dilekçe şart değildir, ancak talep dilekçesinde açıkça istenmesi süreci hızlandırır. Tedbir nafakası, dava sonuçlanana kadar geçerlidir; dava bittiğinde yerini duruma göre yoksulluk nafakasına bırakır.
Yoksulluk Nafakasının Şartları
TMK m.175 uyarınca, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf — kusuru daha ağır olmamak koşuluyla — geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz; yani kusursuz veya daha az kusurlu olan taraf bile, mali gücü varsa nafaka ödemekle yükümlü olabilir. Talep, boşanma davasıyla birlikte veya sonrasında ayrı bir davayla ileri sürülebilir.
Ödenme Biçimi, Artırım ve Sona Erme
Yoksulluk nafakası toptan veya irat (düzenli aylık ödeme) biçiminde ödenebilir (TMK m.176/1). İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka; alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafaka miktarının artırılması veya azaltılması da talep edilebilir (m.176/3-4) — uygulamada bu artış çoğunlukla yıllık TÜFE oranına endekslenir; güncel tutarı hesaplama aracımızla görebilirsiniz.
Önemli Gelişme: AYM'nin Süresiz Nafaka Kararı
TMK m.175'in mevcut metni, yoksulluk nafakasının 'süresiz olarak' istenebileceğini öngörür. Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihli kararıyla bu maddedeki 'süresiz olarak' ibaresini iptal etmiştir; ancak yoksulluk nafakası kurumunun kendisini kaldırmamıştır. Kararın gerekçesi bu yazının hazırlandığı tarihte henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadığından esas/karar numarası ve kesin yürürlük tarihi netleşmemiştir — iptal kararları, Resmî Gazete'de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girer. Yürürlüğe girene kadar mevcut 'süresiz' hüküm geçerliliğini sürdürür; bu süre zarfında konuyu yasama organının nasıl yeniden düzenleyeceği de belirleyici olacaktır. Gelişmeleri duyurular bölümümüzden takip edebilirsiniz.
Yetki
Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177).
Sonuç
Eşler arası nafaka, sabit bir formülle değil hâkimin somut olaydaki hakkaniyet değerlendirmesiyle belirlenir. Talebinizin doğru zamanda ve doğru hukuki dayanakla ileri sürülmesi, hem tedbir hem yoksulluk nafakası açısından sonucu doğrudan etkiler.