Boşanmada Nafaka Türleri ve Şartları
30 Haziran 2026
Melisa Su Altınbaş
Avukat
Nafaka, boşanma sürecinde ve sonrasında ekonomik olarak zayıf durumda kalan eşin veya ortak çocukların maddi ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçlayan bir kurumdur. Türk Medeni Kanunu, duruma göre farklı nafaka türleri düzenlemiştir.
Tedbir Nafakası
Boşanma davası devam ederken, dava sonuçlanana kadar eşlerden ve varsa çocuklardan yoksun kalanın geçimini sağlamak amacıyla hükmedilen geçici nitelikte nafakadır. Dava açılmasıyla birlikte talep edilebilir ve mahkeme, tarafların taleplerini beklemeden de resen tedbir nafakasına karar verebilir.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla, diğer eşten mali gücü oranında süresiz olarak yoksulluk nafakası isteyebilir (TMK m.175). Yoksulluk nafakası, evlilik birliğinin sona ermesiyle ekonomik dengesizliğe uğrayan tarafı korumayı amaçlar ve süresiz olarak hükmedilebilir, ancak nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona erer.
İştirak Nafakası
Velayeti kendisinde olmayan eşin, ortak çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı olarak ödediği nafaka türüdür. Çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; eğitimine devam ediyorsa mahkeme kararıyla bu süre uzatılabilir.
Yardım Nafakası
Boşanmadan bağımsız olarak, bir kimsenin yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan altsoyu, üstsoyu ve kardeşlerine karşı kanunen yardım nafakası ödeme yükümlülüğü söz konusu olabilir (TMK m.364 vd.).
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Nafaka miktarında sabit bir formül yoktur; hakim, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu, nafaka alacaklısının ihtiyaçlarını ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü birlikte değerlendirerek hakkaniyete uygun bir miktara hükmeder. Bu nedenle nafaka hesaplamaları her zaman bir tahmini aralık niteliğindedir, kesin bir sonuç garanti edilemez.
Sonuç
Nafaka talepleri, somut olayın koşullarına göre büyük farklılıklar gösterebilir. Talep edilecek nafaka türünün doğru belirlenmesi ve mahkemeye sunulacak delillerin hazırlanması, süreç açısından belirleyicidir.