Boşanma Davası Nasıl Açılır? Süreç ve Aşamaları

10 Eylül 2026

Boşanma davası, tek bir duruşmada biten anlaşmalı bir süreç olabileceği gibi aylar süren çekişmeli bir yargılamaya da dönüşebilir. Sürecin başında yapılan doğru hazırlık, hem davanın süresini hem de sonucunu doğrudan etkiler.

Dava Öncesi Hazırlık

Dava açılmadan önce boşanma sebebini destekleyecek delillerin (yazışmalar, tanık beyanları, banka kayıtları, varsa ceza soruşturması evrakı gibi) toplanması, tarafların ve varsa çocukların mali durumunun ve ortak malvarlığının tespit edilmesi, dava dilekçesinin gücünü doğrudan belirler. Anlaşmalı boşanmada ise bu aşamada nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve çocukların durumu konusunda taraflar arasında tam bir protokol hazırlanır.

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir (Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi bu sıfatla bakar). Yetkili mahkeme ise TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa en az 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Dava Açılınca: Geçici Tedbirler

Dava açılır açılmaz hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan tedbirleri kendiliğinden (resen) alır — bu tedbirler özellikle eşlerin barınmasına, geçimine (tedbir nafakası), eşlerin mallarının yönetimine ve varsa çocukların bakım ve korunmasına ilişkindir (TMK m.169). Tedbir nafakası için ayrıca bir talepte bulunmaya gerek yoktur; hâkim bunu kendiliğinden değerlendirir. Tedbir nafakası tutarını hesaplama aracımızla tahmin edebilirsiniz.

Yargılamaya Özgü Kurallar

Boşanma davaları, TMK m.184'te sayılan özel usul kurallarına tabidir:

• Hâkim, davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz.
• Taraflara bu olgular hakkında yemin önerilemez.
• Tarafların bu konudaki ikrarları hâkimi bağlamaz.
• Hâkim kanıtları serbestçe takdir eder.
• Boşanmanın fer'î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar (nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi) hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz.
• Taraflardan birinin istemi üzerine duruşma gizli yapılabilir.

Karar, İstinaf/Temyiz ve Kesinleşme

Boşanma sebebi ispatlanırsa hâkim boşanmaya veya ayrılığa karar verir. Bu karara karşı kanun yollarına başvuru süreleri ve süreci, istinaf ve temyiz sürelerini ele aldığımız ayrı yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve taraflar resmî olarak boşanmış sayılır.

Zamanaşımı

Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları (örneğin maddi/manevi tazminat, yoksulluk nafakası talepleri), boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Bu süreyi kaçırmamak, boşanma sonrası haklarınızı kaybetmemeniz açısından kritik önemdedir.

Sonuç

Boşanma sürecinin her aşaması — dava öncesi hazırlıktan kesinleşme sonrası zamanaşımı sürelerine kadar — birbirine bağlı hukuki adımlardan oluşur. Sürecin başında bir avukatla çalışmak, hem tedbir taleplerinin zamanında yapılmasını hem de sonradan hak kaybı yaşanmamasını sağlar.