Ayıplı Mal ve Hizmette Tüketici Hakları, Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?

25 Ağustos 2026

Ayıplı mal, taraflarca kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmayan ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan, bu nedenle tüketicinin ondan beklediği faydayı azaltan veya ortadan kaldıran maldır; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun bu durumda tüketiciye çeşitli seçimlik haklar tanır.

Ayıplı Maldan Doğan Haklar

Kanunun 10. maddesine göre teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde de var olduğu kabul edilir ve bu durumda malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıya aittir; bu, tüketici lehine önemli bir kanuni karinedir.

Malın ayıplı çıkması hâlinde tüketici; sözleşmeden dönme, satış bedelinden indirim isteme, ücretsiz onarım isteme veya imkân varsa malın ayıpsız misliyle değiştirilmesini isteme seçimlik haklarından birini kullanabilir. Bu seçimlik haklardan hangisinin kullanılacağına tüketici karar verir, satıcı bu tercihi reddedemez.

Cayma Hakkı Ne Zaman Kullanılabilir?

Kanunun 18. maddesine göre tüketici, taksitle satış sözleşmelerinde yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Mesafeli satışlarda (internet üzerinden yapılan alışverişlerde) da benzer bir cayma hakkı düzenlemesi geçerlidir.

Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin, süresi içinde ve kanunda öngörülen şekilde (yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla) satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi gerekir; bu şekil şartına uyulmaması hak kaybına yol açabilir.

Uyuşmazlıkta İzlenecek Yol

Tüketici hakem heyetleri, kanunda belirlenen parasal sınırların altındaki uyuşmazlıklarda hızlı ve ücretsiz bir çözüm yolu sunar; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılması gerekir.

Ayıp ihbarının makul süre içinde satıcıya yapılmış olması, sonraki hukuki süreçte tüketicinin haklarını kullanabilmesi açısından önemli bir ön şarttır.