Araç Değer Kaybı Davasında İspat ve Bilirkişi Süreci
25 Ağustos 2026
Berşan Celal Şavik
Kurucu Avukat
Araç değer kaybı davası, kazada kusursuz veya az kusurlu tarafın, onarılmış aracının ikinci el piyasa değerinde meydana gelen kalıcı azalmayı, kazaya kusuruyla sebep olan tarafın sigortacısından veya kendisinden tazmin etmesini konu alır; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun m.85 hükmündeki işletenin sorumluluğu, bu talebin temel dayanağını oluşturur.
Değer Kaybı Nasıl İspatlanır?
Değer kaybı iddiasının temel dayanağı, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın (Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu) yayımladığı resmî "Değer Kaybı Hesaplama Kriterleri"dir (20.03.2020 tarihli Resmî Gazete). Bu kriterler; aracın yaşı, hasar gören parçaların niteliği ve hasar şiddeti gibi ölçütlere göre bir puanlama sistemiyle değer kaybının hesaplanmasını sağlar. Ancak somut olayda bu kriterlerin doğru uygulanıp uygulanmadığı, ancak bir bilirkişi incelemesiyle tespit edilebilir.
Bilirkişi İncelemesi Nasıl İşler?
Dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu sürecinde mahkeme/komisyon, konusunda uzman bir oto ekspertiz bilirkişisi görevlendirir. Bilirkişi; hasar tespit tutanağı, kaza tespit tutanağı, aracın hasar öncesi/sonrası fotoğrafları ve onarım faturalarını inceleyerek resmî kriterlere göre bir değer kaybı tutarı belirler ve raporunu sunar. Taraflar bu rapora süresi içinde itiraz edebilir; itiraz hâlinde ikinci bir bilirkişi incelemesi istenebilir.
İspat açısından en kritik nokta, kaza anına ait belgelerin (kaza tespit tutanağı, varsa alkol raporu, hasar fotoğrafları) eksiksiz ve zamanında toplanmasıdır; bu belgeler ne kadar erken ve düzenli tutulursa, bilirkişi incelemesi o kadar sağlıklı sonuçlanır.
Kusur Oranı Değer Kaybı Tutarını Nasıl Etkiler?
Değer kaybı tazminatı, talep eden tarafın kaza kusurundaki payına göre orantılı olarak azaltılır; örneğin kazada %20 kusurlu bulunan bir sürücü, hesaplanan değer kaybının ancak %80'ini talep edebilir. Bu nedenle kusur oranının doğru tespiti, hem ceza/idari süreçte hem de hukuk davasında değer kaybı tutarını doğrudan etkileyen bir unsurdur.